مشاوره وراهنمایی

بنام خدا

  عنوان مقاله:

راههای رسیدن به بهداشت روانی درتشکیل خانواده

 نویسندگان:

علی اصغرشاملو

معصومه نصیری

بهمن1387

 باسمه تعالی

عنوان مقاله:راههای رسیدن به بهداشت روانی درتشکیل خانواده

 نام نویسندگان:

 چکیده:

درمقاله پیش روسعی گردیده ضمن آشنایی باراههای کلی رسیدن به بهداشت روانی که به معنی : "توانایی سازگاری با دیدگاههای خود ، دیگران و رویارویی با مشکلات روزمره زندگی است، راههای رسیدن به بهداشت روانی درتشکیل خانواده که کوچک ترین جزءاجتماع است رانیزبااستفاده ازروش های پیشگیری آسیب های روانی بیان نماییم ودراین زمینه مدل ها واهکارهای موجودراهم ازلحاظ فردی وهم تکالیفی که به عهده ی نهادهای اجتماعی وحاکمیتی است راارائه؛ وبیان نمودیم که اجتماعی که ازخانواده سالم تشکیل شده باشد،مسلما" اجتماعی است سالم؛وشرط آنکه خانواده ای سالم باشد این است که افرادآن سالم باشند.لذابرای بهبودوضع اجتماع،تلاش برای بهبودوضع خانواده وافرادآن مهمترین مسئله است.

کلیدواژه ها

بهداشت روانی

بهداشت روانی یعنی : "توانایی سازگاری با دیدگاههای خود ، دیگران و رویارویی با مشکلات روزمره زندگی."

 خانواده:

 خانواده گروهي است متشكل از افرادي كه از طريق نسب يا سبب و رضاع با يكديگر به عنوان شوهر، زن، فرزندان، مادر، پدر، برادر و خواهر در ارتباط متقابلند و فرهنگ مشتركي پديد آورده و در واحد خاصي به نام خانواده زندگي مي‌كنند.

مقدمه

خانواده کوچک ترین جزءاجتماع است.اجتماعی که ازخانواده سالم تشکیل شده باشد،مسلما" اجتماعی است سالم؛وشرط آنکه خانواده ای سالم باشد این است که افرادآن سالم باشند.لذابرای بهبودوضعاجتماع،تلاش برای بهبودوضع خانواده وافرادان مهمترین مسئله است.

خانواده از ابتداي تاريخ تاكنون در بين تمامي جوامع بشري، به عنوان اصلي‌ترين نهاد اجتماعي؛ زيربناي جوامع و منشأ فرهنگ‌ها، تمدن‌ها و تاريخ بشر بوده است، پرداختن به اين بناي مقدس و بنيادين و حمايت و هدايت آن به جايگاه واقعي و متعالي‌اش، همواره سبب اصلاح خانواده بزرگ انساني و غفلت از آن موجب دور شدن بشر از حيات حقيقي و سقوط به ورطه هلاكت و ضلالت بوده است.

یکی ازمشکلات روزمره زندگی امروز بحث ازدواج وتشکیل خانواده وچگونگی رودرویی ومواجهه بااین پدیده حسنه است که متأسفانه عملکردنادرست بشردرطول زمان آن رابه یک معضل عمده درجامعه تبدیل نموده است؛وراهی نیست جزاینکه همگی دست دردست هم داده وباکمک یکدیگراین فرهنگ اشتباه راکه آسیب زیادی به بهداشت روانی خانواده ها واردنموده است راازسرراه برداریم .

موضوع بهداشت روانی و تامین آن درهمه ی زمینه هابویژه تشکیل خانواده برای "مردم ، سازمانها و دولتها" بسیار مهم است، چرا که با کارایی فردی و اجتماعی افراد و در کنار آن با پیشرفت‌های "علمی ، صنعتی و..." جامعه گره خورده است. امروزه اکثر کشورها منابع زیادی را برای بهبود بهداشت روانی جامعه صرف می‌کنند و در کنار آن با تدوین برنامه‌های جامع از "سازمان‌ها و منابع محلی – اجتماعی" نیز استفاده می‌کنند. دراین مقاله سعی برآن است تا راه کارهای لازم برای رساندن اقشارمختلف جامعه به بهداشت روانی درجهت تشکیل خانواده که موجب کاهش استرس وتصمیم گیری صحیح درتشکیل خانواده وامرازدواج می گرددرامطرح تانهادهای متولی ازطریق اجرای آن بتوانندبه اهداف وانتظارات موردنظردراین زمینه دست یابند.

بهداشت روانی

واژه بهداشت و سلامتی همیشه انسان را در طول تاریخ به خود مشغول کرده است. تدوین برنامه‌های تربیتی – بهداشتی برای حفظ سلامتی و مطالعه ، جلوگیری و درمان بیماریها نمونه‌ای از این اقدامات بشری است. بهداشت در یک تقسیم کلی به دو نوع "بهداشت جسمی" و "بهداشت روانی" تقسیم می‌شود. ولی آنها همپوشی‌های زیادی را با هم دارند.
بهداشت روانی از آن جهت که رابطه مستقیمی با "عملکرد فردی – اجتماعی و آسیب‌های روانی – اجتماعی  دارد، از اهمیت زیادی برخوردار است و این اهمیت باعث تدوین و اجرای برنامه‌های متعدد بهداشت روانی در سه بعد " پیشگیری ، درمان و توانبخشی" می‌شود این سه بعد در برگیرنده تمام اهداف و فعالیت‌های بهداشت روانی است.

تعریف سازمان بهداشت جهانی

سازمان بهداشت جهانی ، بهداشت روانی را اینگونه تعریف می‌کند: "بهداشت روانی در درون مفهوم کلی بهداشت قرار دارد و بهداشت یعنی توانایی کامل برای ایفای نقش‌های روانی و جسمی ، بهداشت به معنای نبود بیماری یا عقب ماندگی نیست."

تعریف انجمن بهداشت روانی کانادا

انجمن بهداشت روانی کانادا در یک دید جامع بهداشت روانی را در سه قسمت "نگرش‌های مربوط به خود ، نگرش‌های مربوط به دیگران و نگرش‌های مربوط به زندگی" تعریف می‌کند. از نظر این انجمن بهداشت روانی یعنی : "توانایی سازگاری با دیدگاههای خود ، دیگران و رویارویی با مشکلات روزمره زندگی..

موضوع بهداشت روانی و تامین آن برای "مردم ، سازمانها و دولتها" بسیار مهم است، چرا که با کارایی فردی و اجتماعی افراد و در کنار آن با پیشرفت‌های "علمی ، صنعتی و..." جامعه گره خورده است. امروزه اکثر کشورها منابع زیادی را برای بهبود بهداشت روانی جامعه صرف می‌کنند و در کنار آن با تدوین برنامه‌های جامع از "سازمان‌ها و منابع محلی – اجتماعی" نیز استفاده می‌کنند.

تشکیل خانواده

خانواده یک واحد زیستی بیولوژیکی است که تشکیل آن مبتنی بر پیوند زناشویی است که براساس آن افراد دارای رابطه سببی یا نسبی بوده و با یکدیگر خویشاوند هستند.

عوامل موثر بربهداشت روانی

برای داشتن روح و روانی سالم و تندرست ، لازم است که انسان به مقررات و قوانین که برای نگهداری و حفظ این سلامتی لازم ضروری است توجه داشته باشد و آنها را دقیق رعایت نماید. برای این کار ابتدا ، باید با روشهای حفظ این سلامتی آشنا شویم. بنابراین برای داشتن روحی سالم و شاداب حفظ بهداشت روانی لازم است.
بهداشت روانی افراد متاثر از عوامل متعددی است، اگر چه این عوامل به صورت جداگانه مورد مطالعه قرار می‌گیرند ولی در واقع این موضو ع چند وجهی متاثر از یکدیگر است. بدین معنی که افراد به علت شرایط محیطی یا عوامل فردی تعادل و آرامش روحی شان دچار تغییراتی می‌شود و هر چه شدت این عوامل زیادتر باشد، تاثیر و تهدیدش بیشتر خواهد بود. عواملی همچون : "عدم برآورده شدن نیازهای اولیه، ناکامی، استرس، یادگیری، مسائل اجتماعی و رسانه های جمعی و... از عمده ترین تاثیرگذاران بر بهداشت روانی هستند.

روش های عمده حفظ بهداشت روانی
پذیرش هیجان و احساسات

"ترس ، خشم ، شادی " عمده‌ترین هیجان‌های طبیعی انسان است: با این وجود گاهی برای اجتناب از احساس اضطراب و ترس سعی می‌کنیم در موقعیت‌های طبیعی اضطراب آور برخوردهای عاری از هیجان داشته باشیم؛ چنین برخوردی یک نوع خونسردی مصنوعی است که می‌تواند به نوعی در دراز مدت باعث مشکلات روانی در فرد یا افراد شود. همچنین بعضی مواقع فرونشانی هیجان‌ها و عواطف باعث عدم تفکیک مناسب بین شادی‌ها و غم های طبیعی (بهنجار) و غیر طبیعی)نابهنجار) می شود.

در واقع هیچ علتی برای شرمگین شدن از "داشتن احساس ترس یا دیگر احساسات به هنگام امتحان‌های دشوار یا موقع یادگیری اسکی ، یادگیری شنا یا مواجهه با یک رویدادهای خوشایند یا ناخوشایند "وجود ندارد، و قبول آنها بهتر از "انکار ، سرکوب و..." آنها است. بدین ترتیب اگر قبول کنید که این هیجان‌ها را دارید و آنها حق طبیعی شماست؛ در آن صورت راه ابراز و کاهش آنها را بصورت‌های مستقیم و غیر مستقیم پیدا خواهید کرد.

شناسایی زمینه‌های آسیب‌زا

وقتی بکوشید که علت و موقعیت‌های ناراحتی خود را به روشنی بشناسید ممکن است؛ بتوانید موقعیت‌های مورد نظر را بصورت تازه‌ای ببینید. در واقع رویکردتان به علت‌ها و موقعیت‌های اضطرار آور نباید "یک بعدی و بدون بررسی باشد، در آن صورت است که می‌توانید متناسب با توانایی‌های شخصی و عوامل محیطی راههایی را برای مقابله صحیح با آنها پیدا کنید.

برنامه‌  ریزی برای جلوگیری از احساس درماندگی در دقایق آخر ، صحبت با افراد مطمئن در مورد زمینه‌های آسیب‌زا و اضطراب‌آور ، شرکت در کلاس‌های آموزشی مخصوص (بویژه اگر مفید بودن آنها ثابت شده است) بعضی از اقدامات برای مقابله صحیح می‌باشد.

پرورش رغبتها و استعدادها

هر جامعه‌ای فرصت‌های تقریبا نامحدودی برای مردمانی از هر سن (شاید از هر دو جنس) فراهم می‌کند تا افراد استعدادهای خود را در زمینه‌های مختلف آزموده و به موفقیت‌های فردی و اجتماعی دست یابند. این فرصت‌ها می‌تواند "ورزشی ، تحصیلی و علمی ، هنری ، فنی و..." باشد. افرادی که خود را فقط به یک موضوع محدود نمی‌کنند و دنبال یادگیری و بدست آوردن مهارت‌های جدید هستند، غالبا زندگی برایشان جذابیت و گیرایی بیشتری دارد، و به احتمال زیاد موفقیت بیشتری بدست می‌آورد.
به دنبال آن احساس شایستگی ناشی از دست یافتن به مهارت "عزت نفس "افراد بالا می‌برد. نکته مهم یا سوال موجود در این زمینه می‌تواند مسایل و کمبودهای اقتصادی و مالی باشد ولی افرادی که تمایل به دست یافتن مهارت یا پرورش استعدادی را دارند؛ مطمئنا راهکارهای خوبی را متناسب با امکانات خود پیدا می‌کنند.

ایجاد روابط صمیمانه

اگر نگاهی به علائم و نشانه‌های اختلالات عاطفی بیندازیم هسته اصلی و نقطه مشترک آنها را احساس انزوا و تنهایی می‌یابیم. ما نیازمند پشتیبانی آرامش‌دهی و اطمینان‌هایی هستیم که از طرف دیگران فراهم می‌شود، چون انسان موجودی اجتماعی است. این موضوع ثابت شده که افرادی که روابط اجتماعی قوی و دوستان صمیمی دارند و نگرانی‌ها و مشکلات خود را با افراد مطمئن بیان می‌کنند و در عین حال به رفاه و خشنودی دیگران توجه و علاقه نشان می‌دهند مشکلات خود را روشن تردیده، درعین حال احساس ارزشمندی بیشتری می‌کنند.

کمک گرفتن به موقع از دیگران

در راه "خودشناسی" و برطرف کردن مشکلات روانی محدودیتی از قبیل ندانستن تمام راه حل‌ها ، خودفریبی )مکانیسم‌های دفاعی( وجود دارد که باعث می‌شود همیشه نتوانیم مشکلات را بصورت عینی ببنیم. وقتی احساس می‌کنید در برطرف کردن مشکل خود پیشرفتی ندارید، موقع آن فرا رسیده که از متخصصانی مانند: روانشناس (مشاور یا بالینی) ، روانپزشک و درمان گران آموزش دیده به تناسب مشکل خود ، کمک بخواهید. شاید احساس برچسب خوردن و نگرش‌های غلط اجتماعی مانع از مراجعه به این افراد شود؛ ولی کمک خواستن از دیگران خود نمودار پختگی عاطفی و یکی از اولین مراحل خودآگاهی است؛ (چون به این موضوع آگاه است) که یک جای کار تفکر ، احساس ، شخصیت مشکل دارد) و نشانه ضعف افراد.

تقویت اعتقادات مذهبی

رشد و تعالی اعتقادات مذهبی تاثیر بسزایی در تفکر ، احساس و روابط اجتماعی انسان دارد و سلامت جسمانی و بهداشت روانی فرد را تضمین می‌کند. مطالعات نشان داده است؛ افراد معتقد به خدا )بدون در نظر گرفتن نوع مذهب) رفتار و تفکرشان بسیار سالم‌تر و بهنجارتر از افراد "بدون اعتقاد یا با اعتقادات ضعیف" می‌باشد.

حال که باروش های عمده حفظ بهداشت روانی آشناشدیم به راههای انتقال آن به اقشارمختلف جامعه می پردازیم تاشایدبدینوسیله بهداشت روانی درتشکیل خانواده راافزایش وتاحدودی ازاسترس های ناشی ازاین موضوع نیزکاسته شود. 

ابعاد وراههای رسیدن به بهداشت روانی درتشکیل خانواده

پیشگیری نوع اول

هدف این نوع از بهداشت روانی ممانعت از شروع یک بیماری یا اختلال است، که نمونه هایی ازپیشگیری نوع اول رابیان می نماییم.

 برنامه‌های آموزش بهداشت روانی:

الف-آموزش

آموزش زنان، مردان واقشارمختلف جامعه درخصوص اهميت و نقش بهداشت روانی متناسب با مقتضيات زمان و مراحل مختلف رشد آنان؛ می تواند منجربه فراگیریمهارت های زندگی ودرنتیجه پیشگیری ازبروزاختلالات درزندگی روزمره آنان گردد،که یکی ازاین پدیده های مختلف اجتماعی می تواندبحث تشکیل خانواده باشدکه درحال حاضرعدم گرایش وانجام صحیح آن مشکلی است که برجامعه امروزی حاکم گردیده است.

ازجمله مواردوروش های آموزش که می توان بدانها اشاره نمودعبارتنداز:

1- آموزش دانش آموزان درمدارس:مدارس نقش بسیارزیادی درتعلیم وتربیت فرزندان جامعه دارند،مدارس بابرنامه ریزی و آموزش صحیح می توانندپدران ومادران آینده رابه خوبی تربیت وبرای نقش های آتی اجتماعی شان آنها راآماده نمایند.درج مطالب ومباحث خانه وخانواده باتوجه به سنیین مختلف دردوره های تحصیلی به فراخورحال دانش آموزان موجب آمادگی هرچه بیشترآنان درعهده دارشدن نقش های اجتماعی وکاهش استرس های موجوددرپذیرش این اموروافزایش بهداشت روانی دربرخوردباپدیده های مختلف جامعه وداین جا مخصوصا" ازدواج وتشکیل خانواده خواهدشد.

2- آموزش دانشجویان دردانشگاهها:برنامه ریزی وآموزش دردانشگاه ها ازسطح بالاتری برخورداروازآنجا که افرادبه سن ازدواج نزدیک ترمی شوند این آموزش ها مؤثروکاربردی ترمی باشد،پس علمای تعلیم وتربیت بایدبااستفاده ازمباحث علمی،فرهنگی،اجتماعی وبهداشتی که برگرفته ازهمان جوامع ومنابع اصیل آنان می باشدبهره برده وبه سمت افزایش آگاهی وتغییراساسی درنگرش های آنان گام بردارند.

3- آموزش ازطریق رسانه های عمومی:

رسانه های عمومی که شامل:رادیو،تلویزیون،روزنامه ها،مجلات،اینترنت و....می باشدامروزه یکی ازتأثیرگزارترین ابزاریست که می تواندنقش بسزایی درآموزش والدین وتمامی اعضاءجامعه درجهت فراگیری وارتقاءبهداشت روانی آنان درهمه ی زمینه ها بویژه ازدواج داشته باشد. بررسي الگوهاي ارائه شده از زنان و خانواده در انواع فيلم‌هاي سينمايي، مطبوعات، كتب و ساير رسانه‌ها و ميزان تأثير آنها در افزايش ناهنجاري‌هاي فرهنگي و اخلاقي و ارائه راهكارهاي مناسب جهت اصلاح گروههاي مرجع؛با ساخت وپخش مجموعه های متنوع تلویزیونی،داستان های جذاب رادیویی وایجادسایت های اطلاعاتی اینترنتی وارائه مقالات مفیددرمجلات وروزنامه ها بامضامین وموضوعات موردنظرهریک می تواندمجموعه ای ازاقشارمختلف راتحت پوشش قرارداده ومنجربه آموزش آنان گردد.

4- آموزش واطلاع رسانی بوسیله وعاظ وروحانیون درمساجدواماکن مذهبی:ازآنجاکه به مقوله ازدواج وتشکیل خانواده درتمامی ادیان الهی توجه وافروویژه گردیده است درنتیجه ازاندیشه وتوان بالای وعاظ،روحانیون،کشیش ها و...وتأثیرفراوان آنان براقشارکثیری ازجامعه،فرصت مناسبی ایجاد می نماید تاازطریق آنان به بسط وگسترش فرهنگ ازدواج وتشکیل خانواده پرداخته وعده ای رانیز بدینوسیله موجب آرامش شان گردیده وبهداشت روانی رادرآنها افزایش داد وبه طبع آن فرزندان درحال پرورش درآغوش آنان ازطریق انتقال این مفاهیم ازاولیاءبه آنان آموزش های لازم راکسب خواهندنمود.

ب-برنامه‌های بالا بردن کارایی و توان افراد :

1- آموزش والدین درکلاس های آموزش خانواده:

2- برگزاری کارگاههای آموزشی برای والدین:

هدف از برگزاری این کارگاه، آگاهی رسانی به والدین و توانمندسازی خانواده ها با هدف تحکیم بنیان خانواده

3-آموزش مهارت های زندگی به دانش آموزان:

بطور كلي مهارتهاي زندگي مهارتهايي هستند كه براي افزايش توانايي هاي رواني اجتماعي افراد آموزش داده ميشوند و فرد را قادر ميسازند تا بطور موثر با مقتضيات و كشمكشهاي زندگي روبرو شود از آنجايي كه آموزش در مدارس امكان دسترسي به اكثر كودكان و نوجوانان را فراهم ميكند ، مي تواند بصورت همگاني اجرا شود و اجراي آن باركمتري از نظر هزينه هاي اقتصادي بر دوش جامعه ميگذارد و همچنين امكان دسترسي به معلمان با تجربه ، جلب اعتماد اولياء و امكان ارزشيابي هاي كوتاه و بلند مدت را فراهم ميسازد.مدارس مناسب ترين مکان جهت فراگيري مهارتهاي فوق ميباشد.

4-آموزش کارکنان دولت درقالب کلاس های آموزش ضمن خدمت:

ج- ایجاد سیستم‌های حمایت اجتماعی:

1-       استفاده از ظرفيت‌ها و امكانات رفاهي دستگاههاي اجرايي و نهادها براي كاهش هزينه‌هاي تشريفات و جشن‌هاي ازدواج

2-      ايجاد صندوق حمايت و كمك به ازدواج جوانان

3-      ايجاد تسهيلات و امتيازات ويژه براي متأهلين در دستيابي به فرصتهاي شغلي و اجتماعي

4-     ایجاد بيمه بيكاري براي همسران بيكار تا دستيابي به شغل

5-      پیشگیری نوع دوم

هدف اقدامات این بعد از برنامه بهداشت روانی ، شناخت به موقع و درمان فوری و مناسب اختلال (یا بیماری) است. تمام نظریه‌ها و اقدامات درمانی نظیر ، رفتار درمانی ، شناخت درمانی ، گروه درمانی ، روانکاوی و ..." در غالب این بعد از بهداشت روانی قرار می‌گیردکه مواردیادشده درمراکز مشاوره به مراجعین ارائه می گردد؛درضمن موارددیگری نیزوجودداردکه عبارتنداز:

1-مشاوره قبل ازازدواج: هر چند مشاوره قبل از ازدواج عموما اصطلاح کلی‌تری است و زمینه‌های مختلف را در جریان ازدواج در بر می‌گیرد از جمله مشاوره‌های پزشکی و ژنتیکی. اما مشاوره قبل از ازدواج از لحاظ روان شناختی موضوع بسیار مهمی است که امروزه مورد توجه فراوان قرار گرفته است. آشنایی افراد با مشکلاتی که اغلب بعد از ازدواج منجر به پدیده‌های شومی چون طلاق می‌شود، انگیزه افراد را برای انجام مشاوره قبل از ازدواج از لحاظ روان شناختی برانگیخته است. چنین فرآیندی به جوانانی که قصد ازدواج با یکدیگر را دارند کمک خواهد کرد، اطلاعات مناسب و کاملتری از ویژیگیهای یکدیگر کسب کنند و تنها به معیارهای ظاهری به عنوان ملاک انتخاب همسر توجه نکنند. در این راستا روانشناسان و مشاوران کمک شایان توجهی در جهت شناسایی افرادی که ازدواج آنها با یکدیگر اغلب مشکل آفرین بوده و ازدواجهای ناموفقی را سبب می‌شوند، می‌نمایند. به عنوان مثال ازدواج یک فرد درون گرا با یک فرد برون گرا و در سطوح تخصصی‌تر ، افراد ناایمن اجتنابی با افراد ناایمن دوسوگرا. مشاوران خانواده در این فرآیند از انواع مصاحبه و در صورت نیاز از آزمونهای روانی استفاده می‌کنند.

2-افزايش و تقويت مراكز مشاوره ژنتيك و بيماري‌هاي خطرناك و انجام آزمايش‌هاي پزشكي قبل از ازدواج جهت اطلاع از وضعيت جسماني و رواني زوجين.

3-مراجعه مددکاران اجتماعی به جوانان ویابالعکس: از آنجا که هدف مداخله های مددکاران اجتماعی بعنوان متخصصان حرفه ای خدمات انسانی افزایش اصلاحات در محیط اجتماعی به گونه ای است که افراد را به تأمین احتیاجات روزانه خود توانا سازد، مداخله ی برنامه ریزی شده و هدفمند برای تغییر فرد و تغییر اجتماع ،ضروری خواهد بود. از جمله خدماتی که منجر به رفاه ، بهروزی و بهزیستی جسمانی ـ روانی واجتماعی می شود خدمات مددکاری اجتماعی می باشد. مددکاری اجتماعی حرفه ای است مبتنی بر دانش ، اصول ، ارزشها ، مهارتها و روشها که هدف از آن کمک به افراد ، گروه ها و جامعه است تا بتوانند با تکیه بر تواناییها و امکانات موجود برای حل مشکل و یا رفع نیاز خود اقدام کنند و به استقلال نسبی و رضایت خاطر فردی دست یابند.

4-برگزاری ازدواج های گروهی توسطمجامع امورخیریه،تأمین مخارج ازدواج یا کمک های مالی وتسهیلاتی توسط خیرین ودولت، تأمین مسکن برای مزدوجین و....:همچنان که دراصل دهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیزآمده است؛نهادهای مختلف اجتماعی اعم ازدولتی وخصوصی مکلف به قانونگذاری وبرنامه ریزی دراین راستا می باشند.

اصل‏دهم : "از آنجا که خانواده واحد بنیادی‏ جامعه‏اسلامی‏ است ، همه قوانین و مقررات و برنامه‏ریزی‏‏های‏ مربوط باید در جهت آسان کردن تشکیل خانواده ، پاسداری‏ از قداست آن واستواری‏ روابط خانوادگی‏ برپایه حقوق واخلاق اسلامی‏ باشد."

پیشگیری نوع سوم

هدف این بعد از بهداشت روانی ، بازگرداندن و حفظ تمام یا قسمتی از توانایی‌های از دست رفته فرد به علت اختلال (یا بیماری) است، تا فرد بتواند به گونه‌ای مفید و سازنده به زندگی "خانوادگی ، اجتماعی و شغلی" خود باز گردد. در واقع برنامه‌های این بعد با "توانبخشی"  افراد و جلوگیری از بازگشت مجدد اختلال (یا بیماری) در فرد و حفظ و پیشبرد سلامت ایجاد شده توسط درمان ، سروکار داشته ، اقدامات قبلی را تکمیل می‌کند.

1-مشاوره خانواده: مشاوره خانواده به ارائه خدمات مشاوره‌ای در زمینه مسائلی می‌پردازد که به نحوی با خانواده و مسائل آن مرتبط است. نمونه‌ای از این مسائل عبارتند از ازدواج و تشکیل خانواده (تربیت فرزندان) شیوه‌های ارتباطی مؤثر بین همسران بررسی اختلافات خانوادگی و ارائه راه کارهای مناسب برای درمان مشکلات نوجوانی و مشاوره و شناسایی مشکلات روحی و با توجه به شیوه‌های زندگی نوین و پیچیده‌تر شدن شرایط زندگی افراد با استرسها و فشارهای حاصل از این زندگی مواجه هستند. مشاوره خانواده فرآیندی است که راه کارهای مناسب برای سازگاری افراد با این شرایط و مدیریت استرس فراهم می‌سازد. علاوه بر این چنین شرایط پیچیده زندگی نیاز افراد به دریافت اطلاعات مناسب در زمینه‌های مختلف را موجب می‌شود. از اینرو مشاوره خانواده چنین وظیفه‌ای را بر عهده می‌گیرد، به ارائه راهنمایی ، اطلاع رسانی و حل مسائل خانوادگی مبادرت می‌ورزد.

2-ايجاد و توسعه مراكز امداد و ارشاد در كنار دادگاه‌هاي خانواده و تقويت آنها.

3-- تشويق و ترغيب خانواده‌ها به داوري خويشان و ارائه مشاوره به آنان در اختلافات خانوادگي و ارائه الگوهاي قضاوت بي‌طرفانه در بين زوجين.
4- شناساندن عوارض و پيامدهاي منفي ناشي از طلاق به زوجين و تأكيد بر تشكيل خانواده در مور زنان بيوه و بي‌سرپرست.

منابع

 1-روانشناسی سلامت،آنتونی جی کریتس،ترجمه:سهرابی فرامرز،تهران،انتشارات طلوع دانش،1384

2-آسیب شناسی روانی،دکترشاملوسعید،انتشارات رشد13860

3- هرم وارونه، تحلیلی از استراتژی ها و فرایندهای مقابله با آسیب های روانی اجتماعی در ایران،نوری خواجوی مرتضی، نشر: سازمان بهزیستی کشور، معاونت امور فرهنگی و پیشگیری، 1383

4- کلیدهای پرورش مهارتهای اساسی زندگی در کودکان و نوجوانان، دروتی ریچ، قیطاسی اکرم،نشرصابرین،1383

5- آنچه جوانان از والدین خود می خواهند، بیل ساندرز، عدیلی اشرف، ناشر: البرز ،شهريور، 1384

6- درباره استرس چه می دانیم؟، خواجوی مرتضی، ناشر: موسسه مهارت های زندگی رویش،تير 1387

7- پیرامون ازدواج، حسن زاده محسن ، قضایی امین ،ناشر: سخن گستر،1381

http://www.iranmentalhealth.hbi.ir/Ertegh-Student.htm

http://anze.persianblog.ir

http://socialworker.persianblog.ir/post/